“Stormvloed 1509” - een Nederlands – Duits cultuurhistorisch project.
stormvloed 1509 Op 26 september 2009 was het 500 jaar geleden dat de Cosmas- en Damianusvloed de dijken van de Eems deed doorbreken, waarna de Dollard zijn grootste omvang ooit kreeg. Meer dan 30 dorpen en woonsteden in het Nederlandse en Duitse R(h)eiderland gingen verloren. Het Duitse Bunde kwam aan zee te liggen. De rivier de Eems vond een nieuwe bedding, hetgeen verstrekkende gevolgen had voor o.a. de haven- en handelsstad Emden. De bocht van de Eems waaraan de Emder haven was gesitueerd verzandde allengs; een nieuwe verbinding tussen haven en rivier moest tot stand komen.
Ook in de huidige tijd worden de bewoners van het kustgebied rondom de Dollard geconfronteerd met bedreigingen door stormen en zeespiegelstijging als uitingen van een zich voltrekkende klimaatverandering. Ter bescherming moeten sluizen, dijken en stormvloedkeringen worden gebouwd en aangepast. Binnen de dijken voelt men voortdurend de zee daarbuiten. In een samenwerkingsverband tussen Stichting Verdronken Geschiedenis, de Ländliche Akademie Krummhörn en andere organisaties werd in september 2009 een uitgebreid publieksprogramma tot stand gebracht.


  • Symposium “Stormvloed 1509 – Geschiedenis van de Dollard”

  • Herdenkingsbijeenkomst te Pogum

  • Historisch dijkevenement “Een licht voor elk dorp”


    Symposium “Stormvloed 1509 – Geschiedenis van de Dollard”
    Symposium Stormvloed 1509 De Stichting Verdronken Geschiedenis organiseerde in samenwerking met de universiteiten van Oldenburg en Groningen en het Niedersächsisches Institut für historische Küstenforschung een eendaags symposium over de geschiedenis van de Dollard. Het symposium werd op 19 september 2009 gehouden in de aula van het Ubbo-Emmius-Gymnasium te Leer (D) en werd bezocht door ca. 110 personen.
    Het hoofdprogramma bestond uit 8 lezingen door vooraanstaande wetenschappers uit Nederland en Duitsland. Daarnaast was er een nevenprogramma met o.a. presentaties van archeologisch en historisch onderzoek in Zeeland en de Jadebusen.

    Subsidies
    Het symposium kon worden gerealiseerd dankzij financiële steun van:
    INTERREG IV A-programma Deutschland-Nederland 2007-2013. Kaderproject Net(z)werk van de Ems Dollart Region, Prins Bernhard Cultuurfonds Groningen, Stichting H.S. Kammingafonds, Nederlandse Aardolie Maatschappij, EWE-Stiftung Oldenburg en Huis van de Groninger Cultuur.

    Lezingen gepubliceerd
    De tijdens het symposium gehouden lezingen zijn, aangevuld met verhalen over aanverwante geschiedkundige aspecten van de Dollard, in beperkte oplaag in boekvorm uitgegeven: “Stormvloed 1509 – Geschiedenis van de Dollard”. Van elke bijdrage in het boek, dat vrijwel is uitverkocht, zijn pdf-bestanden beschikbaar.

    terug

    Herdenkingsbijeenkomst te Pogum (D)
    gedeputeerde William Moorlag spreekt welkomswoord Ter herinnering aan de Cosmas- en Damianusvloed van 1509 vond op 25 september 2009 ‘-morgens in de kerk van Pogum een herdenkingsbijeenkomst plaats. De kerk zat vol; in een tent volgden nog 50 belangstellenden het programma middels video.
    Welkomstwoorden werden gesproken door Helmut Collmann (President Ostfriesische Landschaft) en William Moorlag (Gedeputeerde Provincie Groningen - foto). Socioloog-historicus Otto S. Knottnerus sprak over “Geschichte und Dramatik der Dollart-Katastrophe 1509”. Daarna ging Ralf Kaiser (Forschungsstelle Küste, Norderney) in op de actuele thema’s “Klimawandel, Meeresspiegelanstieg und Küstenschutz” (Klimaatverandering. zeespiegelstijging en kustverdediging). Voor muzikale intermezzo’s zorgden de Spielleute van de Ländliche Akademie Krummhörn en het Mandala Koor uit Ditzumerverlaat.
    onthulling gedenkteken

    Hoogtepunt was de onthulling van het Dollard Gedenkteken bij het gemaal te Pogum (foto). Hiermee wordt niet alleen de Cosmas- en Damianusvloed herdacht, maar ook de successievelijke inpolderingen en de “bijna dijkdoorbraak” bij Dyksterhusen (ten Zuiden van Pogum) tijdens de stormvloed van 16/17 februari 1962.




    terug

    Dollard Event – Een licht voor elk dorp
    nabij de sluis van Nieuwe Statenzijl Ter herinnering aan de dorpen en mensen die ten offer vielen aan de Cosmas- en Damianusvloed in 1509 was er op 26 september 2009 ’s avonds aan de randen van de Dollard een herdenkingsprogramma. Op het haventerrein van Emden (ca. 3000 bezoekers), op het voormalig booreiland bij Pogum (ca. 1000 bezoekers) en nabij de sluis van Nieuwe Statenzijl (ca. 1000 bezoekers) beleefde men na een gevarieerd voorprogramma met o.a. muziek en theater de geschiedenis van de stormvloed van 1509. Geheel synchroon werd op alle drie locaties het verhaal van de stormvloed voorgedragen. Aan het einde van het verhaal werden in de inmiddels donkere avondlucht de locaties van 15 van de ooit verdronken Dollarddorpen met hulp van skybeamers zichtbaar gemaakt (foto).
  • skybeamers op de Dollard
    Klik hier voor de soundtrack van het Stormvloedverhaal.

    Subsidies
    Het programma te Nieuwe Statenzijl kon worden gerealiseerd dankzij de (financiële) steun van: INTERREG IV A-programma Deutschland-Nederland 2007-2013. Kaderproject Net(z)werk van de Ems Dollart Region, Provincie Groningen/Regionaal Cultuurplan Oost-Groningen, Gemeenten Reiderland-Scheemda-Winschoten, Museumhuis Groningen/Masterplan Waddenland, Waterschap Hunze en Aa’s, Visbedrijf Westerhuis, Termunterzijl, Ubels Offshore, Bedum, Geo Plus, Scheemda, Essent BV ……... en vele vrijwilligers.

    terug